السيد الطباطبائي
16
قرآن در اسلام ( طبع جديد ) ( فارسى )
و در فقه كتاب شرح لمعه و مكاسب و در اصول كتاب معالم و قوانين و رسائل و كفايه و در منطق كبرى و حاشيه و شرح شمسيّه و در فلسفه كتاب شرح اشارات و در كلام كتاب كشف المراد را خواندم و به همين ترتيب دروس متن ( در غير فلسفه و عرفان ) خاتمه يافت . * * * سال 1304 براى تكميل تحصيلات خود عازم حوزهء نجف گرديدم و به مجلس درس مرحوم آيةاللَّه آقاى شيخ محمد حسين اصفهانى حاضر شده ، يك دورهء خارج اصول كه تقريباً شش سال طول كشيد و چهار سال نيز خارج فقه معظم له درك نمودم و همچنين هشت سال در خارج فقه مرحوم آية اللَّه نائينى و يك دورهء خارج اصول معظم له حضور يافتم و كمى نيز به خارج فقه مرحوم آيةاللَّه آقاى سيد ابوالحسن اصفهانى رفتم . كليات علم رجال را نيز پيش مرحوم آيةاللَّه حجت كوه كمرى رفتم . در فلسفه نيز به - حضور در - درس حكيم و فيلسوف معروف وقت ، مرحوم آقا سيد حسين بادكوبى موفق شدم . در ظرف شش سال كه پيش معظم له تلمّذ مىكردم ، منظومهء سبزوارى و اسفار و مشاعر ملاصدرا و دورهء شفا ى بوعلى و كتاب اثولوجيا و تمهيد ابن تركه و اخلاق ابن مسكويه را خواندم . مرحوم بادكوبى از فرط عنايتى كه به تعليم و تربيت نويسنده داشت ، براى اين كه مرا به طرز تفكر برهانى آشنا ساخته ، به ذوق فلسفى تقويت بخشد ، امر فرمود كه به تعليم رياضيات پردازم . در امتثال امر معظم له به درس مرحوم آقا سيد ابوالقاسم خوانسارى كه رياضىدان زبردستى بود ، حاضر شدم و يك دوره حساب استدلالى و يك دوره هندسهء مسطحه و فضايى و جبر استدلالى از معظم له فرا گرفتم . سال 1314 بر اثر اختلال وضع معاش ، ناگزير به مراجعت شده ، به زادگاه اصلى خود ( تبريز ) برگشتم و ده سال و خُردهاى در آن سامان به سر بردم كه حقاً بايد اين